vraag 270 Waarin ligt de volheid van de zegen?

NAK antwoord De volheid van de zegen ligt in het eeuwig deel hebben aan Gods luister.

Overdenking Deze vraag komt voort uit de wens tot de bevestiging van eerdere vragen. Maar dat betekent dat God miljoenen keren per dag aan het ingrijpen is. En dat geloof ik niet.

vraag 271 Gaf God Zijn volk in het Oude Verbond een wet?

NAK antwoord Ja, God gaf het volle Israël door Mozes de wet. Deze is opgenomen in de vijf boeken van Mozes en wordt 'wet van Mozes' genoemd. De belangrijkste uitspraken ervan zijn samengevat in de Tien Geboden. Het gebod God en de naaste lief te hebben, is eveneens een bestanddeel van de wet van Mozes.

Overdenking Aldus de Bijbel. De Wet van Mozes (ook wel Mozaïsche wet genoemd) is de naam die in de Hebreeuwse Bijbel wordt gegeven aan de religieuze wet van de Israëlieten. Deze wet is te vinden in de eerste vijf boeken van de Hebreeuwse Bijbel. Deze vijf boeken, "De Vijf Boeken van Mozes," staan bekend als de Thora ("Wet") in de joodse religie (wikipedia). In het voorwoord van hoofdstuk 4, schets ik een ander beeld. Het beeld dat wij (mensen, die regels ) hebben gemaakt maar deze kracht willen bijzetten door ze op Gods conto te schrijven.

vraag 272 Waartoe dient de wet van Mozes?

NAK antwoord De wet van Mozes spoort de mens aan tot een God welgevallige handelwijze. Het is een door God gegeven hulp in het leven, wijst de weg naar het goede en helpt het kwaad te mijden. Noot 'Er is jou, mens, gezegd wat goed is, je weet wat de Heer van je wil: niets anders dan recht te doen, trouw te betrachten en nederig de weg te gaan van je God.' Micha 6:8

Overdenking Zie het ontstaan in het voorwoord.

vraag 273 Hoe werd de wet van Mozes in de oudtestamentische tijd beoordeeld?

NAK antwoord In de oudtestamentisch tijd gold de wet van Mozes voor het volle Israël als het hoogste en bindende reglement. Het werd gezien als weg naar het heil. Men ging ervan uit dat de mens door het navolgen van deze wet voor God welgevallig was en door Hem werd aangenomen.

Overdenking Mee eens

vraag 274 Hoe wordt de wet van Mozes vanuit het perspectief van het evangelie beoordeeld?

NAK antwoord De wet van Mozes is vanuit het perspectief van het evangelie niet de weg naar het heil. De wet verwijst echter wel naar de weg die naar het heil leidt: Jezus Christus. Niemand kan zich volledig aan de wet houden. Daarom is het onmogelijk om alleen door eigen inspanningen het heil te verkrijgen. De mens moet tot het besef komen: 'Ik ben een zondaar en ben op vergeving van zonden aangewezen: Voorwaarde voor de vergeving van zonden is echter het geloof in Jezus Christus.

-> heil, verkrijgen van het heil: zie vraag 243, 248 e.v.

Overdenking Deze vraag komt voort uit de wens tot, bevestiging van eerdere vragen, Jezus zei: “dat we punt noch komma mogen veranderen”. Meer niet.

vraag 275 Wat is de inhoud van het evangelie?

NAK antwoord Het handelen van God in Jezus Christus tot heil van de mensen vormt de inhoud van het evangelie. Het evangelie omvat alles wat Jezus Christus onderwees en Zijn persoon aangaat, van Zijn geboorte tot aan Zijn kruisdood, Zijn opstanding en uiteindelijk Zijn wederkomst. In het evangelie wordt duidelijk dat Jezus Christus de enige weg naar het heil is.

Overdenking In het Nieuwe Testament duidt 'evangelie' op de 'goede boodschap' die door Jezus Christus is verkondigd. 'Evangelie' is in de christelijke traditie bovendien de aanduiding van een boek dat de grote betekenis van Jezus' levensloop voor het heil van de mensen schetst (wikipedia).

vraag 276 Hoe wordt het evangelie ook genoemd?

NAK antwoord Het evangelie wordt ook de 'boodschap over het kruis' (1 Kor. 1:18) en de 'verkondiging van de verzoening' (2 Kor. 5:19) genoemd.

Overdenking In het Nieuwe Testament duidt 'evangelie' op de 'goede boodschap' die door Jezus Christus is verkondigd. 'Evangelie' is in de christelijke traditie bovendien de aanduiding van een boek dat de grote betekenis van Jezus' levensloop voor het heil van de mensen schetst (wikipedia).

vraag 277 In welke verhouding staan wet en evangelie tot elkaar?

NAK antwoord Wet en evangelie geven beide de wil van God weer om de zondaar heil te schenken. De wet bevat vooral geboden en verboden om de mensen tot een God welgevallige handelwijze aan te sporen. De enige mens die deze wet volkomen, zonder overtreding, heeft vervuld, is Jezus Christus: 'Denk niet dat Ik gekomen ben om de wet of de profeten af te schaffen. Ik ben niet gekomen om ze af te schaffen, maar om ze tot vervulling te brengen' (Matt. 5:17). Jezus Christus vatte de altijd geldige en noodzakelijke aspecten van de wet van Mozes samen in het gebod van de liefde voor God en de naaste. 'Heb de Heer, uw God, lief met heel uw hart en met heel uw ziel en met heel uw verstand. [ ... ] heb uw naaste lief als uzelf' (Matt. 22:37 en 39). Na Zijn opstanding legde Hij de leerlingen uit, dat in Hem alles was vervuld wat in de wet van Mozes, bij de profeten en in de Psalmen staat geschreven (vgl. Luc. 24:44). Daaruit blijkt: Christus is tegelijk de vervulling en het doel van de wet. De voorstelling van het Oude Verbond, dat de wet de weg naar het heil is, is door Christus tot een eind gekomen. Jezus heeft een nieuwe weg geopend, de weg van de genade. Noot 'De wet vindt zijn doel in Christus, zodat iedereen die gelooft rechtvaardig zal worden verklaard.' Rom.10:4

Overdenking Persoonlijk zie ik de relatie tussen het evangelie en de wet niet zo, zeker niet als er zonden bij gehaald wordt. Zoals ik al eerder schreef zei Jezus er van: “dat we punt noch komma mogen veranderen”. Meer niet. Dat heeft niet veel met de ‘goede boodschap’ te maken. vraag 278 Wat zijn de fundamentele voorwaarden om de genade te verkrijgen die in het evangelie wordt aangeboden? NAK antwoord Allereerst moet de mens inzien dat hij een zondaar is. Vervolgens moet hij het geloof opbrengen, dat door Jezus Christus de verzoening van de zondaar met God mogelijk is geworden en de zondaar door het geloof in Christus de rechtvaardigheid kan verkrijgen die voor God geldt: 'Kortom, zoals de overtreding van één enkel mens ertoe heeft geleid dat allen werden veroordeeld, zo zal de rechtvaardigheid van één enkel mens ertoe leiden dat allen worden vrijgesproken en daardoor zullen leven' (Rom. 5:18). Noot Rechtvaardigheid voor God / gerechtvaardigd: Voor God rechtvaardig te zijn, dus gerechtvaardigd te zijn, betekent: de gelovige is God welgevallig. God neemt de zondaar aan, Hij schenkt hem genade en vergeving. Overdenking Navolgen, Jezus navolgen.

vraag 279 In welke verhouding staan de goede werken van de mens en zijn verlossing tot elkaar?

NAK antwoord Verlossing kan men niet verdienen met goede werken, maar ontvangt men alleen uit de genade van Christus. Daartoe is het geloof in Christus nodig. Goede werken zijn uitingen van een levend geloof. De mens moet vanuit zijn geloof moeite doen een geheiligd leven te leiden dat ook uit zijn daden blijkt. Noot 'Gods genade is openbaar geworden tot redding van alle mensen. Het leert ons dat we goddeloze en wereldse begeerten moeten afwijzen en bezonnen, rechtvaardig en vroom in deze wereld moeten leven, in afwachting van het geluk waarop wij hopen: de verschijning van de majesteit van de grote God en van onze redder Jezus Christus. Hij heeft zichzelf voor ons gegeven om ons van alle zonde vrij te kopen, ons te reinigen en ons tot Zijn volk te maken, dat vol ijver is om het goede te doen.' Tit. 2:11-14

Overdenking Een lastige vraag als je niets hebt met verlossing. Jezus navolgen geeft de beste optie.

Einde hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5     Gods geboden

Voorwoord voor hoofdstuk 5

De gulden regel (uit de Bergrede) Mattheus 7:12 12 Behandel anderen dus steeds zoals je zou willen dat ze jullie behandelen. Dat is het hart van de Wet en de Profeten. De gulden regel. Ook bij dit vers geldt dat de aansluiting met het voorafgaande niet zo duidelijk is. Wel past het weer in de sfeer van relaties, maar nu heeft het betrekking op de relatie van de gelovige met zijn medemens in het algemeen (dus niet noodzakelijk een medegelovige). In het Jodendom is de betreffende regel negatief geformuleerd. Hillel (50 vC -10 nC, stichter van één van de beroemdste joodse leerscholen, de School van Hillel) leerde al dat je anderen die dingen niet moet aandoen die je voor jezelf schadelijk acht. Dit komt overeen met ons volksspreekwoord: "Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook aan een ander niet". Jezus formuleert het positief en dit staat bij ons bekend als 'de gouden regel'. Het is een gemakkelijke regel, in die zin, dat deze regel gemakkelijk te begrijpen is. Iedereen weet in principe hoe hij of zij graag behandeld wil worden. De gouden regel zegt dan: doe dat dan ook aan anderen. Een gebod waar Jezus ons op gewezen heeft. Liefde voor God = naaste liefde Het bouwen op de rots is kenbaar aan de eenheid van “mijn woorden horen en doen'. Mattheus 7 :24-27 24 Wie deze woorden van mij hoort en ernaar handelt, kan vergeleken worden met een verstandig man, die zijn huis bouwde op een rots. 25 Toen het begon te regenen en de bergstromen zwollen, en er stormen opstaken en het huis van alle kan-ten belaagd werd, stortte het niet in, want het was gefundeerd op een rots. 26 En wie deze woorden van mij hoort en er niet naar handelt, kan vergeleken worden met een onnadenkend man, die zijn huis bouwde op zand. 27 Toen het begon te regenen en de bergstromen zwollen, ener stormen opstaken en er van alle kanten op het huis werd ingebeukt, stortte het in, en er bleef alleen een ruïne over. Gelijkenis van de huizenbouwers De gelijkenis van de twee huizenbouwers sluit nauw aan bij het voorafgaande. Dat blijkt reeds uit de inzet: “Een ieder, die deze mijn woorden hoort en ze doet.... Tegelijk echter zijn het woorden, die geheel de Bergrede afsluiten. Het gaat om hetgeen iemand met “deze mijn woorden' al dan niet doet. Een vergelijkbare beeldspraak komen we ook in een aantal joodse teksten tegen. Het bouwen van een huis op de rots wordt daar echter toegelicht als het bestuderen en nakomen van de Torah. “Deze mijn woorden' staan hier dus tegenover de Torah, of beter: ze vormen de Messiaanse Torah. In de prediking van Jezus komt de diepste bedoeling van de Torah aan het licht en tot vervulling. In Hem, in de gemeenschap met Hem en in de daadwerkelijke navolging van Hem, is het leven en het behoud te midden van alle stormen en stortregens. Navolging veronderstelt dat iemand weet, wie hij volgt en naar wie hij luistert. Anderzijds onderstreept deze gelijkenis nog een keer, hoe zeer Jezus zich keert tegen elke vorm van “goedkope genade'.

vraag 280 Waartoe dienen Gods geboden?

NAK antwoord God heeft de mensen geboden gegeven. Hierin verkondigt Hij Zijn wil voor het welzijn van de mens. In de geboden komt tot uitdrukking hoe de mens zich tot God moet verhouden. Verder zijn de geboden de grondslag voor een vruchtbare samenleving van de mensen.

Overdenking In het voorwoord van hoofdstuk 4 leg ik uit dat regels en wetten niet rechtstreeks van God komen. Ik zou liever geboden zeggen i.p.v. Gods geboden. Op diverse plaatsen zoals in de inleiding leg ik uit dat de leefregels langzaam zijn ontstaan. Op een moment is er ‘het gewicht’ van God aan verbonden, in de woestijn met Mozes. Zo ontstonden de tien geboden, waaruit in de uitwerking 613 Mitswot uit zijn ontstaan.

vraag 281 Met welke gezindheid moet de mens Gods geboden navolgen?

NAK antwoord Wie God in geloof aanneemt als de Almachtige, Alwetende en Liefhebbende, vraagt naar Zijn wil en doet zijn best zijn gedachten en daden op Gods wil, dus op Zijn geboden, te oriënteren. In het besef dat God de geboden uit liefde voor de mens heeft gegeven, worden de geboden niet uit angst voor straf maar uit liefde voor God nageleefd.

Overdenking Jezus zei over de wet en de profeten dat we er geen put of komma van zouden wijzigen en volledig zouden naleven. Dat is niet religieus en heeft niets met God te maken. Deze regels zijn in grotere gemeenschappen noodzakelijk, meer niet.

vraag 282 Wat is het belangrijkste gebod?

NAK antwoord Op de vraag naar het 'grootste gebod in de wet' reageerde Jezus met twee citaten uit de wet van Mozes: 'Heb de Heer, uw God, lief met heel uw hart en met heel uw ziel en met heel uw verstand. Dat is het grootste en eerste gebod. Het tweede is daaraan gelijk: heb uw naaste lief als uzelf. Deze twee geboden zijn de grondslag van alles wat er in de wet en de profeten staat' (Matt 22:36-40). Het gebod God en de naaste lief te hebben, wordt ook wel het 'gebod van de liefde' genoemd. -> naastenliefde: zie ook vraag 155

Overdenking Terecht heeft Jezus op de basis van deze regels gewezen.

vraag 283 Waarop is de liefde van de mens voor God gebaseerd?

NAK antwoord De grondslag van de liefde van de mens voor God is de liefde van God voor de mens. De mens wil deze liefde beantwoorden: 'Wij hebben lief omdat God ons het eerst heeft liefgehad' ( 1 Joh. 4: 19). Overdenking Mee eens vraag 284 Welke oproep gaat uit van het gebod God lief te hebben? NAK antwoord De liefde voor God moet het wezen van de mens kenmerken en zijn doen en laten bepalen. Het gebod God lief te hebben betreft de mens in zijn totaliteit en vergt zijn volledige inzet: ' [ ... ] heb de Heer, uw God, lief met heel uw hart en met heel uw ziel en met heel uw verstand en met heel uw kracht' (Marc. 12:30). Dat betekent: onverdeelde overgave aan God.

Overdenking Probeer dat maar eens.

vraag 285 Hoe luidt het gebod van de naastenliefde?

NAK antwoord 'Heb uw naaste lief als uzelf' (Marc. 12:31; vgl. Lev. 19:18).

Overdenking Probeer dat maar eens.

vraag 286 Welke oproep gaat uit van het gebod van de naastenliefde?

NAK antwoord Het gebod roept op om alle medemensen liefdevol tegemoet te treden. Het stelt duidelijke grenzen aan egoïsme. In de gelijkenis van de barmhartige Samaritaan (vgl. Luc. 10:25-37) veraanschouwelijkte Jezus dat naastenliefde barmhartigheid en een dienovereenkomstige handelwijze betekent. Hoe consequent Jezus dat bedoelt, blijkt uit Zijn oproep zelfs de vijand lief te hebben. Noot 'Jullie hebben gehoord dat gezegd werd: "Je moetje naaste liefhebben en je vijand haten." En Ik zeg jullie: heb je vijanden lief en bid voor wie jullie vervolgen, alleen dan zijn jullie werkelijk kinderen van je Vader in de hemel.' Matt. 5:43-45

Overdenking Mee eens, maar probeer dat maar eens.