vraag 329 Hoe luidt het vijfde gebod?

NAK antwoord 'Pleeg geen moord'.

Overdenking Alle rechtssystemen, zowel vroeger als nu, beschouwen moord als een zeer ernstige zaak en leggen daarvoor een zware straf op. In inleiding 3 beschrijf ik kort de menselijk geschiedenis. Mensen leefden in kleine groepen, 50 - 300 personen, in dergelijk kleine groepen gold; dat je reputatie het kapitaal was in die tijd. Omdat de mensen indertijd niet over voedselvoorraden beschikten, moesten ze in sociale relaties investeren, ook met buurgroepen. Wie bewezen had dat hij bereid was anderen te ondersteunen, kon in geval van nood zelf op bijstand rekenen. Goede relaties waren een levensverzekering. Bij een dergelijke afhankelijkheid staat moord haaks op het leven in zo’n kleine groep. Eigenlijk kun je zeggen dat moord in ons hele bestaan verworpen wordt.

vraag 330 Wat is de betekenis van het vijfde gebod?

NAK antwoord Het leven is door God gegeven. Hij alleen is heer over leven en dood. Het is niemand toegestaan een mensenleven te beëindigen.

Overdenking Zoals ik eerder heb opgemerkt wil ik God niet verband brengen met de wet. Het is een leerproces dat de mensheid heeft doormaakt en daar zijn wetten uit voortgekomen. Dat religieuze mensen hier de hand van God in zien, mag, maar wetten zijn niet uit de hemel naar beneden komen vallen. En natuurlijk; het leven is door God gegeven, dat roept gelovigen op tot eerbied voor het leven, maar dat maakt het geen wet en geen verbod van God. Wij hebben Hem daar niets over horen zeggen, wat niet weg neemt dat we kunnen vermoeden wat Hij er van vindt. Zie ook de gulden regel in de inleiding van hoofdstuk 5.

vraag 331 Wat is de betekenis van het vijfde gebod in het Oude Testament?

NAK antwoord De letterlijke vertaling van dit gebod in de Hebreeuwse tekst luidt: 'Gij zult niet doodslaan: Het vijfde gebod verbood dus het eigenmachtig doden van mensen. Het had met nadruk geen betrekking op de dienst in het leger en de doodstraf.

Overdenking Ik zou het antwoord van de NAK willen aanvullen met een inzicht in de diverse wetten (Mitswot, meervoud en Mitswa, enkelvoud): Mitswa 265. Spaar het leven van een aangevallene, ook al kan dit ten koste van de aanvaller gaan. (Deut. 25:12) Mitswa 266. Spaar de aanvaller niet, omdat hij moet sneuvelen voordat hij de aangevallene bereikt en een 2e slachtoffer bereikt of stel zijn naaktheid. (Deut. 25:12) Oorlogen Mitswa598 Degene die in oorlog verwikkeld is, hoeft niet bang te zijn voor zijn vijanden of in paniek raken tijdens het gevecht. (Deut.3:22, 7:21, 20:3) Mitswa600. In een tolerante oorlog, dient men de procedure die in de Thora beschreven staat te waar te nemen.(Deut.20:10) Mitswa601. Laat niets en niemand van de zeven Kanaänitische landen (De Hethieten, de Amorieten, de Kanaänieten, de Perizzieten, de Chiwwieten en de Jebusieten) levend.(Deut. 20:16) Mitswa602. Roei de zeven Kanaänitische naties uit het land van Israël.(Deut. 20:17) Mitswa 603. Vernietig geen vruchtdragende bomen in zowel oorlogstijd als uit baldadigheid. (Deut.20:19-20) Mitswa604. Wanneer je een mooie vrouw gevangen neemt, houd je aan de voorschriften van Thora.(Deut.21:10-14) Mitswa612. Dat de kwaadaardige praktijken die Amalek ons heeft aangedaan, wij nooit zullen vergeten. (Deut. 25:19) Mitswa613. Vernietig het zaad van Amalek.(Deut. 25:19) Van de Mitswa 600, 601, 602 kan ik me niet voorstellen dat dit uitspraken van God zijn, te meer een bewijs dat wetten van mensen zijn.

vraag 332 Wat is de betekenis van het vijfde gebod in het Nieuwe Testament?

NAK antwoord Jezus beperkte de naleving van dit gebod niet tot de letterlijke betekenis ervan. Voor Hem was het zwaartepunt de innerlijke houding, de gezindheid van de mens. Daarom zei Hij: 'Jullie hebben gehoord dat destijds tegen het volk is gezegd: "Pleeg geen moord. Wie moordt, zal zich moeten verantwoorden voor het gerecht:' En Ik zeg zelfs: ieder die in woede tegen zijn broeder of zuster tekeergaat, zal zich moeten verantwoorden voor het gerecht' (Matt. 5:21-22). In 1 Johannes 3:15 staat als aanvulling daarop: 'Iedereen die zijn broeder of zuster haat, is een moordenaar'.

Overdenking Mee eens.